socjologia internetu

nie, nie czytałam jeszcze książki andrew keena o kulcie amatora, podobnie, jak i większość osób, dyskutująca na jej temat. publikacja ta ukaże się w polskim przekładzie dopiero za kilka tygodni, ale to nie przeszkadza w prowadzeniu zaciekłych dyskusji na jej temat. myślę, że warto dokonać pewnego podsumowania głosów, jakie pojawiają się tu i ówdzie w kontekście recenzji czy streszczeń tej książki.

 

zacząć warto już od samego tytułu, do którego ustosunkowują się również dyskutanci i dyskutantki: "kult amatora. jak dzisiejszy internet niszczy naszą kulturę" ("the cult of amateur. how today's internet is killing our culture"). najciekawszy jest tu oczywiście podtytuł, nasuwa od razu pytanie: czy wczorajszy internet kultury nie niszczył? to jednak nie wszystko, najważniejsze i kluczowe dla mnie jest tu słowo kultura, użyte w kontekście niszczenia tegoż dobra. myślę, że przeciętni studenci pierwszego roku kulturoznawstwa z oburzeniem zareagowaliby na takie rozumienie kultury, dobrze, nawet, jeśli nie z oburzeniem, to z politowaniem i zmarszczeniem brwi przynajmniej. jeśliby traktować książkę keena za coś więcej, niż publikację w kolorowej prasie, nawet z założeniem, że jest to literatura popularnonaukowa, nie zaś naukowa, to należałoby wymagać od niego więcej dyscypliny umysłowej. używanie słowa kultura w takim kontekście, w jakim figuruje ono w powyższym tytule jest poważnym nadużyciem. pozostaje wierzyć, że w książce wszystkie moje niejasności znajdą wytłumaczenie, póki co dalej będę czuła się zażenowana. nie tylko za samego keena, tak tytułującego swoją książkę - rozumiem, że tytuł brzmi chwytliwie, a o upadku współczesnej kultury i że drzewiej to tak nie bywało starcy zawsze chętnie poczytają. wstyd mi również za osoby, które bezkrytycznie akceptują takie frazy, jak internet (współczesny) niszczący kulturę (naszą). przykład pierwszy z brzegu: od kultury nie ma wakacji. i używanie żadnego medium nie powinno z niej zwalniać, pisze na gazetowym forum perhoset. szanowna pani, kultura to nie dobre wychowanie, z kultury wyjść się nie da, podobnie jak i ze społeczeństwa i nawet internet takich cudów nie zdziała.

 

idźmy jednak dalej i popatrzmy gdzie, a przede wszystkim: jak reaguje się na idee keena. moją uwagę przykuły szczególnie dwa miejsca, w których dyskutowana jest ta publikacja; pierwsze z nich to komentarze na klechdach, drugie - głosy na forum, komentujące gazetowy artykuł "kłamsta internetu". dyskusja na blogu jest znacznie bardziej zdyscyplinowana, niż ta na forum, gdzie część osób błyskawicznie zaczyna polemiki związane z preferencjami politycznymi, a o meritum nikt już nie pamięta. to jednak na forum trafiłam na najbardziej dobitny głos, autorstwa niejakiego (niejakiej?) bosman_plama:

 

och, och wstrząsające! ludzie kłamią w internecie i zamieszczają w nim amatorskie filmy!!! szok! normalnie upadek cywilizacji! a w dodatku - osoby o słabych nerwach proszone o nie czytanie dalej - w internecie zamieszczane są reklamy i kryptoreklamy!!!!! ile zarobił autor książki na tych niezwykle cennych i oryginalnych spostrzeżeniach? czy mamy spodziewać się jego kolejnej obrazoburczej i odkrywczej książki: "kłamstwa ludzi"? i ostatni tom trylogii: "kłamstwa świata". w ostatnim tomie autor odkryje, że na świecie nie dzieją się same dobre rzeczy. (...)

 

oczywiście, post ten w zasadzie nie odnosi się do samej książki, a jedynie do jej streszczenia, zamieszczonego na gazecie. ośmiesza jego główne tezy, stwierdzając jakże trywialny fakt: ludzie kłamią, ludzie oszukują, ludzie nie są uczciwi. banalne, ale można odnieść wrażenie, że spora część osób pisząca o zachowaniach społecznych w internecie, zdaje się wierzyć, że ludzie są aniołami, z którymi w sieci dzieje się coś potwornego.

 

na forum jeszcze kilka innych głosów, m.in. postulujących wymiar sprawiedliwości dla trolli i walkę z negatywną wolnością (cokolwiek by to miało oznaczać). jednak chyba najciekawszy głos pojawia się na blogu antrima i należy do buli 5:

 

nie jestem blogierka ani blagierka a jedynie podgladaczka. uwazam, ze jest to cos, co pozwala na wymiane informacji, zdobywanie informacji jak rowniez moze pelnic role bezplatnego seansu psychoterapeutycznego. podstawowa wada blogowania jest latwosc wpadania w uzaleznienie i jak juz alarmuja specjalisci jest to choroba na granicy epidemii:). mlodzi (nie tylko) ludzie traca poczucie, co jest realna a co wirtualna rzeczywistoscia. swiat wirtualny nie tylko falszuje ale staje sie bezkarny w tym falszerstwie. mam odczucie, ze jest pewnego rodzaju szkola pojscia na skroty w mysleniu i pozwala na zycie bezrefleksyjne. stwierdzenie, ze internet stanowi zagrozenie kultury przez duze k, jest prawda i nieprawda, zalezy od definicji kultury. powiedzialabym raczej, ze jest jednym z jej nurtow. sa blogi, do ktorych zagladam z przyjemnoscia, ciekawoscia ale panuje jeszcze nad klawiszami i widze na dole ekranu zegarek.:) (...)

 

bardzo byłam ciekawa, co jest wirtualną, a co realną rzeczywistością, nie uzyskałam jednak odpowiedzi. czy czytanie beletrystyki to jeszcze realna, czy już wirtualna rzeczywistość? a seriale telewizyjne? a gotowanie obiadu? ludzie mają prawo wiedzieć, co jest wirtualne, a co rzeczywiste i ktoś wreszcie powinien nam to powiedzieć, naprawdę.

 

czy ktoś się orientuje, w ile lat po wynalezieniu telewizji ludzie przestali spluwać na widok telewizorów, a zaczęli ją włączać od razu po przyjściu do domu? oczywiście, porównywanie internetu i telewizji jest zupełnie bez sensu, był to jednak ostatni wynalazek, który na taką skalę wpłynął na nasze życia. internet, jako znacznie potężniejszy, wzbudza zrozumiały większy opór u niektórych.

 

a tych, którzy mają ochotę poczytać, co ma do powiedzenia sam andrew keen, dyskutujący z davidem weinbergerem, odsyłam na stronę the wall street journal, skąd zresztą zaczerpnęłam tytuł tej notki: keen uważa, że internet jest dla nas lustrem, w którym możemy się przejrzeć i zobaczyć albo to, co w nas najlepsze, czyli kopciuszka, albo to, co najgorsze, czyli karalucha.